Một chiếc ô tô hiện đại có thể chứa hơn 100 triệu dòng code - con số đáng chú ý nếu so sánh với nhiều loại phương tiện kỹ thuật khác. Trong bối cảnh xe điện và xe tự hành ngày càng phổ biến trên toàn cầu, phần mềm đang đóng vai trò quan trọng hơn bao giờ hết trong việc định hình chất lượng, tính năng và trải nghiệm của người dùng trên mỗi chuyến đi. Không còn là câu chuyện của tương lai xa, cuộc chuyển mình này đang diễn ra ngay lúc này và nhu cầu về nhân lực công nghệ cho ngành ô tô đang tăng lên rõ rệt. Nhận thấy xu hướng đó, Đại học (ĐH) Duy Tân đã xây dựng chuyên ngành Công nghệ Phần mềm Ô tô Thông minh nhằm đào tạo nguồn nhân lực phù hợp với yêu cầu thực tiễn của thị trường.

Xe tự hành kết nối AI - tương lai của giao thông thông minh.

 

Ô tô thông minh - Sự giao thoa giữa cơ khí và công nghệ

Ngành ô tô đang trải qua giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ theo hướng CASE - viết tắt của Connected (Kết nối), Autonomous (Tự hành), Shared (Chia sẻ) và Electric (Điện hóa). Đây không đơn thuần là một trào lưu công nghệ nhất thời, mà là sự thay đổi có tính cấu trúc, ảnh hưởng đến toàn bộ chuỗi giá trị của ngành - từ thiết kế, sản xuất cho đến vận hành và bảo trì.

Những chiếc xe ngày nay không chỉ đơn thuần là phương tiện di chuyển. Chúng có khả năng kết nối với hạ tầng giao thông, giao tiếp với các xe khác, thu thập và xử lý dữ liệu theo thời gian thực để hỗ trợ người lái đưa ra quyết định an toàn hơn. Một số mẫu xe cao cấp hiện đã được trang bị hệ thống hỗ trợ lái nâng cao, khả năng cập nhật phần mềm từ xa (OTA - Over-the-Air), hay giao diện giải trí và điều khiển tích hợp ngày càng trực quan.

80% các cải tiến trong tương lai của ngành công nghiệp ô tô sẽ dựa trên các thiết bị điện
và 90% trong số đó được điều khiển bằng phần mềm.

 

Sự thay đổi này kéo theo nhu cầu nhân lực mới trong ngành. Bên cạnh các kỹ sư cơ khí và điện tử truyền thống, các nhà sản xuất ô tô và đơn vị cung ứng công nghệ hiện đang tìm kiếm ngày càng nhiều kỹ sư phần mềm có hiểu biết về hệ thống nhúng, trí tuệ nhân tạo (AI), bảo mật mạng và giao tiếp người - máy. Đây là lĩnh vực còn tương đối mới tại Việt Nam nhưng đang phát triển nhanh, đặc biệt khi các doanh nghiệp trong nước như VinFast bắt đầu tham gia sâu hơn vào chuỗi sản xuất ô tô toàn cầu.

 

Chương trình đào tạo tại Đại học Duy Tân

Tại Trường Khoa học Máy tính và Trí tuệ Nhân tạo, chuyên ngành Công nghệ Phần mềm Ô tô Thông minh được xây dựng với định hướng gắn lý thuyết với thực hành, hướng tới việc trang bị cho sinh viên những kỹ năng và kiến thức có thể ứng dụng ngay sau khi ra trường.

Thực hành trên nền tảng công nghiệp

Một trong những điểm khác biệt của chương trình là sinh viên được tiếp cận với các nền tảng và công cụ thực tế đang được sử dụng trong ngành công nghiệp ô tô toàn cầu. Thay vì chỉ dừng lại ở lý thuyết, sinh viên có cơ hội thực hành trên các nền tảng như AUTOSAR - kiến trúc phần mềm tiêu chuẩn trong ngành ô tô, ROS - nền tảng phổ biến cho lập trình robot và xe tự hành, cùng hệ thống mô phỏng ô tô thông minh do Trung tâm CVS phát triển và công nghệ NVIDIA Drive. Việc làm quen với các công cụ này từ sớm giúp sinh viên rút ngắn đáng kể thời gian thích nghi khi bước vào môi trường làm việc thực tế.

Lễ ra mắt sản phẩm Mô phỏng tương tác toàn diện trong đào tạo kỹ thuật ô tô thông minh

 

Đội ngũ giảng viên và chuyên gia đồng hành

Chương trình có sự tham gia của đội ngũ giảng viên gồm các Phó Giáo sư, Tiến sĩ và Thạc sĩ có kinh nghiệm trong lĩnh vực công nghệ, cùng các chuyên gia đến từ doanh nghiệp trong ngành ô tô và phần mềm. Sự kết hợp giữa kiến thức học thuật và kinh nghiệm thực tiễn giúp sinh viên có cái nhìn toàn diện hơn về ngành, đồng thời hiểu được những tiêu chuẩn và yêu cầu thực tế mà doanh nghiệp đặt ra.

 

Kiến thức chuyên sâu và chuẩn quốc tế

Sinh viên được trang bị kiến thức về quy trình phát triển phần mềm theo chuẩn ASPICE (Automotive SPICE) và tiêu chuẩn an toàn chức năng ISO 26262 - hai tiêu chuẩn quan trọng trong phát triển phần mềm ô tô. Bên cạnh đó, chương trình cũng bao gồm nội dung về thuật toán Deep Learning ứng dụng trong hệ thống hỗ trợ lái nâng cao (ADAS - Advanced Driver Assistance Systems) và lập trình tối ưu trên các dòng chip xử lý chuyên dụng (SoC – System on Chip). Đây là những kỹ năng có giá trị thực tiễn cao và được nhiều nhà tuyển dụng trong ngành ô tô tìm kiếm hiện nay.

Ngoài ra, khả năng giao tiếp kỹ thuật bằng tiếng Anh cũng được chú trọng trong quá trình đào tạo, giúp sinh viên tự tin hơn khi làm việc trong môi trường quốc tế hoặc tham gia các dự án có yếu tố nước ngoài.

Hệ thống hỗ trợ lái xe nâng cao ADAS

 

Định hướng nghề nghiệp sau tốt nghiệp

Với nền tảng chuyên môn được xây dựng bài bản, sinh viên tốt nghiệp chuyên ngành này có thể tìm kiếm cơ hội việc làm ở nhiều vị trí khác nhau trong chuỗi giá trị ngành ô tô, bao gồm kỹ sư phát triển phần mềm nhúng, kỹ sư hệ thống ADAS, chuyên viên kiểm thử và đảm bảo chất lượng phần mềm ô tô, hay chuyên gia tích hợp hệ thống.

Các đơn vị có thể tiếp nhận sinh viên bao gồm các hãng xe như VinFast, Toyota, BMW, Mercedes-Benz; các tập đoàn cung ứng giải pháp và linh kiện toàn cầu như Bosch, Continental, LG, Samsung; cũng như các công ty phần mềm có mảng dự án ô tô như FPT Software. Đây là những tên tuổi đang hiện diện hoặc có hoạt động tại thị trường Việt Nam và khu vực, tạo ra triển vọng việc làm thực tế cho sinh viên sau khi ra trường.

Phần mềm điều khiển dây chuyền sản xuất ô tô tự động hóa, nơi công nghệ
và con người cùng vận hành.

 

Trách nhiệm nghề nghiệp trong lĩnh vực phần mềm ô tô

Một điểm đáng chú ý trong chương trình là sự quan tâm đến đạo đức và trách nhiệm nghề nghiệp. Trong lĩnh vực phần mềm ô tô, chất lượng của từng dòng code có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sự an toàn của người lái, hành khách và những người tham gia giao thông khác. Chính vì vậy, ý thức trách nhiệm trong phát triển phần mềm không chỉ là yêu cầu nghề nghiệp mà còn là giá trị cần được hình thành từ sớm trong quá trình đào tạo.

Bên cạnh an toàn tính mạng, bảo mật dữ liệu cũng là một vấn đề ngày càng được quan tâm khi xe hơi trở nên kết nối nhiều hơn. Sinh viên được trang bị nhận thức về các nguy cơ bảo mật trong hệ thống ô tô kết nối và cách tiếp cận có trách nhiệm khi xây dựng các giải pháp kỹ thuật liên quan.

 

Một hướng đi đáng cân nhắc cho thế hệ kỹ sư mới

Công nghệ phần mềm ô tô là lĩnh vực còn nhiều dư địa phát triển, đặc biệt trong bối cảnh ngành ô tô toàn cầu đang trải qua giai đoạn chuyển đổi sâu rộng. Với những bạn trẻ có niềm yêu thích với lập trình, hệ thống nhúng hay trí tuệ nhân tạo, đây có thể là một hướng đi chuyên môn đáng để tìm hiểu và đầu tư.

Chuyên ngành Công nghệ Phần mềm Ô tô Thông minh tại Trường Khoa học Máy tính & Trí tuệ Nhân tạo, Đại học Duy Tân là một trong những chương trình đào tạo theo hướng này tại Việt Nam, với nỗ lực gắn kết giữa nội dung học thuật và yêu cầu thực tiễn của thị trường lao động trong và ngoài nước.

(SCA Media)